Zakaz konkurencji – konsekwencje jego naruszenia

Rynek pracy jest w Polsce coraz bardziej nasycony. Powoduje to wzrost konkurencji w prawie każdej dziedzinie a w związku z tym, coraz istotniejsze dla pracodawców staje się właściwe zabezpieczenie się przed działaniami konkurencyjnymi swoich pracowników.

W poprzednim artykule zostało opisane czym jest zakaz konkurencji, jego rodzaje, jakie informacje są chronione oraz odszkodowanie dla pracownika za jego przestrzeganie.

W takim razie jakie są skutki naruszenia zakazu konkurencji ?

Skutków takiego naruszenia jest kilka, a zależą one czy zakaz został złamany w czasie zatrudnienia czy po zakończeniu  stosunku pracy u pracodawcy.

 

Zakaz konkurencji w czasie zatrudnienia

  1. Rozwiązanie umowy o pracę (zwolnienie dyscyplinarne)

Najczęściej stosowaną sankcją wobec pracowników, którzy naruszają zakaz konkurencji jest rozwiązanie z nim umowy o pracę. Może to nastąpić albo przez wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę (pracodawca wskazuje, że wskutek naruszenia zakazu konkurencji pracodawca utracił zaufanie do swojego pracownik), wyjątkowo również bez wypowiedzenia umowy o pracę z winy pracownika, gdy jego zachowanie będzie potraktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

  2. Wypowiedzenie

Podjęcie działalności konkurencyjnej przez pracownika wobec pracodawcy uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę. Można z całą pewnością uznać, że działalność konkurencyjna jest działaniem, które godzi w dobro pracodawcy, ponieważ odbiera mu klientów i w związku z tym zmniejsza jego potencjalne zyski. Dla przykładu, pracownik otwiera firmę o takim samym profilu działalności jak pracodawca  pomimo treści umowy o zakazie konkurencji. Zachowanie takie nadwyręża obowiązek pracownika o dbanie o dobro pracodawcy, ponieważ godzi w jego dobro.

  3. Odpowiedzialność materialna

Kolejną karą za złamanie zakazu konkurencji podczas zatrudnienia jest pociągnięcie go do odpowiedzialności materialnej. Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji, zawartego w umowie, może dochodzić naprawienia tej szkody na zasadach określonych w przepisach, które dotyczą odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Przesłankami przesądzającymi o odpowiedzialności materialnej pracownika są:

  • istnienie ważnej umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy,
  • naruszenie obowiązku wynikającego z postanowień tej umowy,
  • szkoda powstała po stronie zatrudniającego,
  • wina pracownika,
  • związek przyczynowy między naruszeniem zakazu konkurencji a powstałą szkodą, która powstała w mieniu pracodawcy.

Odpowiedzialność pracownika oparta jest na zasadzie winy. Wyróżnia się winę umyślną i nieumyślną. Jeśli pracownik wyrządził szkodę w sposób nieumyślny wysokość odszkodowania nie może przekroczyć kwoty  trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę pracownika w momencie wyrządzenia szkody.

 

Zakaz konkurencji po zakończeniu stosunku pracy

Na wstępie należy podkreślić, że podpisanie umowy o niepodejmowaniu działalności konkurencyjne przez pracownika jest możliwe tylko z podwładnym posiadającym dostęp do szczególnie istotnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Trzeba również pamiętać, że bardzo ważnym elementem umowy o zakazie konkurencji jest przysługujące pracownikowi odszkodowanie za nie podejmowanie się działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy w wysokości, która nie może wynosić mniej niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem zatrudnienia, przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.

 1.Kara Umowna

Gdy pracownik naruszy zakaz konkurencji były pracodawca ma prawo dochodzić pieniędzy tytułem odszkodowania za naruszenie zakazu konkurencji oraz naprawienia szkody , którą poniósł w wyniku nielojalności byłego pracownika. Jednakże ciężko jest oszacować wysokość szkody. Źródłem kary umownej są przepisy prawa cywilnego, ponieważ kodeks pracy nie ustala reguł na jakich podstawie powinien ponosić odpowiedzialność pracownik naruszający zakaz konkurencji.  Stosuje się tutaj art. 300 kodeksu cywilnego w zw. Z art. 300 kodeksu pracy zgodnie z którym strony umowy mogą w niej zawrzeć, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kary umownej) .

  2. Odszkodowanie dla byłego pracodawcy i zwrot wypłaconego pracownikowi odszkodowania

Gdy w umowie nie przewidziano kary umownej, to w przypadku naruszenia postanowień zakazu konkurencji pracodawca może żądać zapłaty odszkodowania za poniesione z tego tytułu szkody. W takim przypadku również, podobnie jak zagadnienia związane z zastrzeżeniem kary umownej, reguluje K.c. ciężar dowodu, czyli udowodnienia winy pracownika spoczywa na

2017-03-07T21:41:11+00:00

About the Author:

Prawnik, ekspert z zakresu prawa pracy i spółek handlowych.

Leave A Comment